#1
·
آشنایی با فنچ
فنچ
فنچ پرندهای از جنس سهره میباشد که برخی از گونههای آن نظیر فنچ راه راه بومی استرالیا میباشد وبرخی گونههای دیگر در مناطق وسیعی از اروپا پراکندهاند. همچنین گونههای دیگری از این پرنده را میتوان در اندونزی و تیمور شرقی به صورت بومی و در آمریکا، پرتغال و پورتوریکو بصورت رها سازی شده یافت. این پرنده در دشتهای باز با درخت و درختچههای پراکنده زیست میکنند. اما با مزاحمتهای انسان نیز کنار آمده و حتی در جاهایی که زیستگاهشان از بین میرود و جای آن را ساختههای دست بشر میگیرد نیز به زندگی ادامه میدهد. این پرنده شامل انواع گوناگونی است که توسط محقیقن ژنتیک یا تکثیر آن توسط دوستدارن این حیوان بوجود آمدند. عمر این پرنده به عوامل محیطی و ژنتیکی آن بسیار وابستهاست. فنچها معمولاً پنج تا ده سال عمر میکنند، وبرخی معتقدند که تا یازده سال زنده می مانند، و یکی از پرورش دهندگان اظهار میدارد که فنچ وی تا دوازده سال عمر کرده وتا سه ماه قبل از تلف شدن، تولید مثل میکردهاست. فنچها ازران قیمت بوده وبرخی از نژادهای کمیاب آن کمی گران تر از بقیه به فروش میرسند، به همین علت تهیه چند قطعه فنچ برای نگهداری در منزل کاری بسیار ساده وآسان است. معمولاً فنچها را از قاره آفریقا، استرالیا وآسیا تهیه میکنند .فنچها پرندگان حساسی هستند وباید آنها را از دود سیگار ویا بوهای تند آشپزخانه ویا مواد ضد عفونی قوی محافظت کرد. زیرا که این بوهای تند میتواند باعث مرگ ومیر پرنده شود. فنچها نسبت به صحبت کردن ویا سوت زدن آدمی عکس العمل نشان داده واز این کار خوشحال میشوند، اما متاسفانه قدرت تقلید صدا را ندارند.
تاریخچه پرورش فنچ
از سال ۱۴۷۸ میلادی که جزایر قناری به تصرف اسپانیاییها درآمد، تعداد زیادی از فنچ یا سهرههای وحشی وهمچنین تعدادی قناری از آنجا به اسپانیا آورده شد و چون این پرندگان آوای دلنشینی داشتند به تدریج اسپانیاییها به پرورش این گونه پرندگان در منازل علاقمند شدند وچندی نگذشت که تکثیر انبوه این گونه پرندگان توسط برخی از پرورش دهندگان اسپانیایی آغاز گردید و سپس برای فروش به سایر کشورهای اروپایی صادر گردید . اما پرورش فنچ از دیر باز در کشورهای مختلف نظیر هندوستان، ایران وچین رواج داشتهاست و در ادبیات فارسی کهن، نام «سهره» به وفور دیده میشود
تغذیه
فنچ جزو پرندگان دانه خوار است و منقارشان برای پوست کندن دانههای ریز تناسب یافتهاست.فنچها ارزن را ترجیح میدهند، اما تخم سایر میوهها را نیز میخوردند.همزمان که آنها ارزن را به عنوان غذای اصلی میخورند، از خوردن میوه (خیار، پرتقال، انگور، سیب و ..)، سبزیجات (کاهو، سبزی خوردن و ...) و تخم مرغ(مخصوصا هنگام تخم گذاری) لذت میبرند.آنها همچنین غذاهای زنده مثل کرم ارزن و یا سایر حشرات را نیز دوست دارند.آنها همچنین به شاخه کوچک ارزن نیز علاقمند هستند و یک یا دو پرنده یک شاخه کوچک را در عرض چند روز خواهند خورد.فنچها در خوردن بسیار حریص و شلوغ هستند، مثلا دانهها را به هر سو پخش میکنند.البته این رفتار کمک زیادی به تکثیر دانهها در طبیعت میکند.گذاشتن مقداری خاک در قفس یا ظرف کوچک آب برای استحمام آنها بسیار مفید است و پرندهها خود را در آنها تمیز میکنند
تعیین جنسیت فنچ
تعیین جنسیت در گونههای مختلف فنچ از گونهای به گونه دیگر متفاوت است در برخی از گونهها نظیر فنچ راه راه رنگ وشکل پرنده نر وماده با هم تفاوت دارند ومی توان به راحتی از روی رنگ وشکل ظاهری نر و ماده را از یکدیگر تمییز داد .در گونه فنچ راه راه میتوان به سادگی آنها را از هم تشخیص داد.فنچهای نر معمولاً پرهای نارنجی روشنی بر روی گونهاشان دارند.و یک منقار سرخ رنگ(در مقابل منقار نارنجی ماده)و همراه با یک طرح سیاه و سفید مشخص.در برخی موارد رنگ منقار تنها گزینه بیان کننده جنسیت هست، چون رنگ نارنجی روی گونه بعضی وقتها کم رنگ میشود یا اصلا از بین میرود.جوجهها نیز معمولاً شبیه رنگ پدر و مادرشان هستند و گاهی نیز با رنگ آنها اختلاف دارند.جوجههای درون لانه خاکستری هستند که در برخی جاها با رنگ سفید کامل شدهاست.این اختلافها به علت جفت گیریهای مختلف بین انواع مختلف فنچها در یک مکان خاص که آنها در کنار هم نگهداری میشوند مثل مغازه پرنده فروشی بروز میکند.به هر حال پرنده گونه نارنجی که بسیار فعال و سرسختتر هستند مطمئناً یک نر جوان است و گونههای نارنجی نیز از دو ماهگی ظاهر میشوند.همچنین فنچهای بسیار جوان منقاری سیاه رنگ دارند و وقتی به سن بلوغ برسند رنگی میشود. در برخی گونههای دیگر نر وماده کاملاً شبیه به هم بوده وامکان تعیین جنس مقدور نمیباشد برای مثال در فنچ طلایی علایم چندانی برای تشخیص نر وماده وجود ندارد ولی به میزان زیادی میتوان جنس پرنده را با بازرسی مخرج آن تعیین کرد ورنگ آن در پرنده ماده به رنگ روشن ودر پرنده نر به رنگ تیره تا مشکی است . فنچهای نابالغ رنگ شان تیره تر از فنچهای بالغ است. فقط در حالی که رنگ پرهای فنچها تیره تر است، شما میتوانید به سن تقریبی آنها پی ببرید. فنچها در سن شش ماهگی دارای پرهای کامل شده وجثه آنها همانند جثه بالغها میشود.
![[تصویر: pb_gone.png]](https://parandeban.com/images/pb_gone.png)
منبع : پرورش، نگهداری وبیماریهای فنچ: تألیف دکتر احسان مقدس، انتشارات نیلوبرگ، تهران، اردیبهشت 1388.
فنچ پرندهای از جنس سهره میباشد که برخی از گونههای آن نظیر فنچ راه راه بومی استرالیا میباشد وبرخی گونههای دیگر در مناطق وسیعی از اروپا پراکندهاند. همچنین گونههای دیگری از این پرنده را میتوان در اندونزی و تیمور شرقی به صورت بومی و در آمریکا، پرتغال و پورتوریکو بصورت رها سازی شده یافت. این پرنده در دشتهای باز با درخت و درختچههای پراکنده زیست میکنند. اما با مزاحمتهای انسان نیز کنار آمده و حتی در جاهایی که زیستگاهشان از بین میرود و جای آن را ساختههای دست بشر میگیرد نیز به زندگی ادامه میدهد. این پرنده شامل انواع گوناگونی است که توسط محقیقن ژنتیک یا تکثیر آن توسط دوستدارن این حیوان بوجود آمدند. عمر این پرنده به عوامل محیطی و ژنتیکی آن بسیار وابستهاست. فنچها معمولاً پنج تا ده سال عمر میکنند، وبرخی معتقدند که تا یازده سال زنده می مانند، و یکی از پرورش دهندگان اظهار میدارد که فنچ وی تا دوازده سال عمر کرده وتا سه ماه قبل از تلف شدن، تولید مثل میکردهاست. فنچها ازران قیمت بوده وبرخی از نژادهای کمیاب آن کمی گران تر از بقیه به فروش میرسند، به همین علت تهیه چند قطعه فنچ برای نگهداری در منزل کاری بسیار ساده وآسان است. معمولاً فنچها را از قاره آفریقا، استرالیا وآسیا تهیه میکنند .فنچها پرندگان حساسی هستند وباید آنها را از دود سیگار ویا بوهای تند آشپزخانه ویا مواد ضد عفونی قوی محافظت کرد. زیرا که این بوهای تند میتواند باعث مرگ ومیر پرنده شود. فنچها نسبت به صحبت کردن ویا سوت زدن آدمی عکس العمل نشان داده واز این کار خوشحال میشوند، اما متاسفانه قدرت تقلید صدا را ندارند.
تاریخچه پرورش فنچ
از سال ۱۴۷۸ میلادی که جزایر قناری به تصرف اسپانیاییها درآمد، تعداد زیادی از فنچ یا سهرههای وحشی وهمچنین تعدادی قناری از آنجا به اسپانیا آورده شد و چون این پرندگان آوای دلنشینی داشتند به تدریج اسپانیاییها به پرورش این گونه پرندگان در منازل علاقمند شدند وچندی نگذشت که تکثیر انبوه این گونه پرندگان توسط برخی از پرورش دهندگان اسپانیایی آغاز گردید و سپس برای فروش به سایر کشورهای اروپایی صادر گردید . اما پرورش فنچ از دیر باز در کشورهای مختلف نظیر هندوستان، ایران وچین رواج داشتهاست و در ادبیات فارسی کهن، نام «سهره» به وفور دیده میشود
تغذیه
فنچ جزو پرندگان دانه خوار است و منقارشان برای پوست کندن دانههای ریز تناسب یافتهاست.فنچها ارزن را ترجیح میدهند، اما تخم سایر میوهها را نیز میخوردند.همزمان که آنها ارزن را به عنوان غذای اصلی میخورند، از خوردن میوه (خیار، پرتقال، انگور، سیب و ..)، سبزیجات (کاهو، سبزی خوردن و ...) و تخم مرغ(مخصوصا هنگام تخم گذاری) لذت میبرند.آنها همچنین غذاهای زنده مثل کرم ارزن و یا سایر حشرات را نیز دوست دارند.آنها همچنین به شاخه کوچک ارزن نیز علاقمند هستند و یک یا دو پرنده یک شاخه کوچک را در عرض چند روز خواهند خورد.فنچها در خوردن بسیار حریص و شلوغ هستند، مثلا دانهها را به هر سو پخش میکنند.البته این رفتار کمک زیادی به تکثیر دانهها در طبیعت میکند.گذاشتن مقداری خاک در قفس یا ظرف کوچک آب برای استحمام آنها بسیار مفید است و پرندهها خود را در آنها تمیز میکنند
تعیین جنسیت فنچ
تعیین جنسیت در گونههای مختلف فنچ از گونهای به گونه دیگر متفاوت است در برخی از گونهها نظیر فنچ راه راه رنگ وشکل پرنده نر وماده با هم تفاوت دارند ومی توان به راحتی از روی رنگ وشکل ظاهری نر و ماده را از یکدیگر تمییز داد .در گونه فنچ راه راه میتوان به سادگی آنها را از هم تشخیص داد.فنچهای نر معمولاً پرهای نارنجی روشنی بر روی گونهاشان دارند.و یک منقار سرخ رنگ(در مقابل منقار نارنجی ماده)و همراه با یک طرح سیاه و سفید مشخص.در برخی موارد رنگ منقار تنها گزینه بیان کننده جنسیت هست، چون رنگ نارنجی روی گونه بعضی وقتها کم رنگ میشود یا اصلا از بین میرود.جوجهها نیز معمولاً شبیه رنگ پدر و مادرشان هستند و گاهی نیز با رنگ آنها اختلاف دارند.جوجههای درون لانه خاکستری هستند که در برخی جاها با رنگ سفید کامل شدهاست.این اختلافها به علت جفت گیریهای مختلف بین انواع مختلف فنچها در یک مکان خاص که آنها در کنار هم نگهداری میشوند مثل مغازه پرنده فروشی بروز میکند.به هر حال پرنده گونه نارنجی که بسیار فعال و سرسختتر هستند مطمئناً یک نر جوان است و گونههای نارنجی نیز از دو ماهگی ظاهر میشوند.همچنین فنچهای بسیار جوان منقاری سیاه رنگ دارند و وقتی به سن بلوغ برسند رنگی میشود. در برخی گونههای دیگر نر وماده کاملاً شبیه به هم بوده وامکان تعیین جنس مقدور نمیباشد برای مثال در فنچ طلایی علایم چندانی برای تشخیص نر وماده وجود ندارد ولی به میزان زیادی میتوان جنس پرنده را با بازرسی مخرج آن تعیین کرد ورنگ آن در پرنده ماده به رنگ روشن ودر پرنده نر به رنگ تیره تا مشکی است . فنچهای نابالغ رنگ شان تیره تر از فنچهای بالغ است. فقط در حالی که رنگ پرهای فنچها تیره تر است، شما میتوانید به سن تقریبی آنها پی ببرید. فنچها در سن شش ماهگی دارای پرهای کامل شده وجثه آنها همانند جثه بالغها میشود.
![[تصویر: pb_gone.png]](https://parandeban.com/images/pb_gone.png)
منبع : پرورش، نگهداری وبیماریهای فنچ: تألیف دکتر احسان مقدس، انتشارات نیلوبرگ، تهران، اردیبهشت 1388.
